Yumurtalık kistlerini tam olarak anlayabilmek içinse kadın üreme sisteminin bir parçası olan yumurtalığın iyi anlaşılması gerekir.

Yumurtalık nedir?

Dişi üreme hücrelerinin (yumurtaların) yer aldığı bir dişi üreme organı olan yumurtalık, döl yatağının her iki tarafında bulunan simetrik iki bezden her biridir. Kız çocuklarında daha doğmadan bulunan ancak ergenlik çağına kadar yumurta üretmeyen bu organ, bu süreçten sonra her aynın belli günlerde yumurtanın rahme ulaşmasını sağlar. Ovulasyon olarak bilinen yumurtlama işlemi, kadınlarda adet döneminin ortasına denk gelen 11 ila 16. günler arasında yaşanır.

Her sağlıklı kadında görülen bu döngü, menopoz dönemine kadar devam eder. Yumurtanın içinde bulunduğu folikül olarak adlandırılan kesecikten fallop tüplerine bırakılması ile meydana gelen yumurtlama, gebelik beklentisi olan çiftler için çok ama çok önemlidir.

Çünkü yumurtlama periyodunda rahme açılan fallop tüplerindeki yumurtalar, sperm ile bir araya gelerek döllenir ve embriyoyu meydana getirir. Sonuç olarak gebeliğin ilk adımı da atılmış olur.

Yumurtalıklarda kist neden olur?

Yumurtalıklarda kist oluşmasının birincil sebebi hormonlarda yaşanan bozulmalardır. Yumurtalıklarda bulunan ve belli bir olgunluğa ulaşıp çatladığında yumurta veren ovulasyon süreci oldukça hassas hormonal dengeler üzerine kuruludur. Şayet, yumurtlama sürecini sağlayan hormonların düzeninde bir bozulma yaşanırsa foliküller istenilen olgunluğa ulaşamaz ve çatlayıp yumurta ortaya çıkaramaz.

Çatlayamayan foliküller ise zamanla kistleşerek yumurtalık kistlerine neden olur. Üstelik bu domino etkisi yaratır ve adeta bir kısır döngüye dönüşür. Çünkü hormonal bozukluklar sebebiyle oluşan kistler, hormonların daha da bozulmasına yol açar. Bu noktada tek çözüm, tıbbi tedavidir.

Yumurtalık kistleri kaç çeşittir?

Basit kistler: Genellikle kendiliğinden kaybolan, çoğu iyi huylu olan basit kistler, folikül içinde sıvı birikmesi sonucunda meydana gelir. Düzgün sınırları olan bu kistlerin çapı yaklaşık 1 ila 4 santimetredir.

Follikül kistler: Yumurta hücresinin çatlamaması sebebiyle görülen bu kistler adet sonrasında kendiliğinden düzelirler.

Polistik over kistleri: Yumurtlama sürecinin düzenli gerçekleşmediği durumlarda ortaya çıkan polikistik over kistlerinde yumurtalıklar büyür ve içeriğinde birçok yumurta içerir. Adında kist geçmesine rağmen aslında gerçek bir kistik yapı yoktur. Bu durum, kişinin adet düzenini tamamen bozup vücutta erkek tipi tüylenmeye yol açabilir.

Korpusluteum kisti: Yumurtlama evresinden sonra yumurta hücresindeki dokunun farklılaşıp korpusluteum olarak adlandırılan dokuya dönüşmesiyle kist meydana gelir. Genellikle adet sonrası kendiliğinden düzelir.

Endometrioma (çikolata kisti): Endometrioma, rahmin içini kaplayan bir zar tabakasıdır. Bu tabakanın yumurtalıklarda bulunması ile kistler meydana gelir. İçinde birçok doku oluşabilir. Kısırlığa kadar yol açabilen bu kistler, şiddetli karın ağrılarıyla kendini belli eder.

Serözkistadenom: En çok üreme çağındaki kadınlarda görülen bu kist türü, en sık rastlanılan kist çeşidinden biridir. Büyüklüğü 5-15 santimetreye kadar ulaşabilir. Tedavisi ancak cerrahi yöntemlerle mümkündür.

Müsinözkistadenom: Kendiliğinden kaybolmayan bu kist türü, hastalarda görülen en yüksek boyuta ulaşır. Yaklaşık çağı 15- 50 cm’yi bulan bu kistlerin tedavisi için cerrahi operasyon gereklidir.

Yumurtalık kistlerinin belirtileri nelerdir?

• Adet düzensizliği,
• Şiddetli regl ağrıları,
• Adet kanamasının normalden uzun ya da kısa sürmesi,
• Sindirim sisteminde problemler,
• Kasıklarda şiddetli ağrı,
• Karın bölgesinde şişlik,
• İdrar yolunda şikayetler,
• Mide bulantısı ve kusma,
• Yüksek ateş,
• Kısırlık,
• Cinsel ilişki sırasında ağrı,
• Erkek tipi tüylenme.

Yumurtalık kistleri nasıl teşhis ve tedavi edilir?

Yumurtalık kistler, genellikle rutin kontrollerde ortaya çıkar. Kontroller ultrason aracılığıyla karından veya vajinal yollarla yapılır. Tespit edilen kitlelerin iyi veya kötü huylu olup olmadığı ultrasonografi ve jinekolojik muayeneler, MR ve kan tahlilleri ile öğrenilebilir. Kan tahlilleri sırasında kanserin önemli bir belirtisi olan Ca-125, AFP, Beta – hCG, CEA ve CA 19-9 değerlerine bakılır.

Yumurtalık kistlerinin tedavisinde farklı yaklaşımlar söz konusudur;

• Gözlemleme: Çoğu kitle türü kendiliğinden geçtiği için ilk aşama gözlemdir. Bu nedenle şikâyeti olmayan hastalarda genellikle izlem tedavisi tercih edilir.
• İlaçlar: Yumurtalık kistlerinin gerilemesini sağlamak amacıyla doğum kontrol haplarından destek alınabilir.
• Ameliyatlar: Kistlerin iyi/kötü huylu olduğunu anlamanın en kesin yolu biyopsi yapılarak patolojiye göndermektir. Bu noktada eğer kitle; solid özellik taşıyor ve sertse, hareket etmiyor ve 10 cm’den büyükse kansere dönüşme riski olduğu için cerrahi operasyonla çıkarılmalıdır. Eğer kitle; 6 cm’den küçükse, yapışık özelliği bulunmuyor ve çevresi düzgünse, mobil özellikte ve büyüme göstermiyorsa takip edilir. Cerrahi işleme genellikle gerek yoktur. Sonuç olarak kist tedavisi kişinin şikayeti ve kist yapısına göre bireyselleştirilmiş olarak yapılır.

Sağlıklı günler dileriz.

Yumurtalık kistleri nedir ve tedavisi nelerdir? yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.

Çocuk aldırmak, kürtaj olarak da adlandırılan bu yöntem temelde tüm rahmin temizlenmesi işlemidir ve sanılanın aksine sadece gebelik sonlandırmak için hamilelere uygulanmaz.

Küretaj nedir?

Halk arasında kürtaj olarak bilinen doğru tabirle küretaj, rahim içindeki dokunun alınması olarak tanımlanabilir. İstenmeyen gebeliğin sonlandırılmasının yanı sıra anormal vajina kanamalarında ve birçok tedavi yaklaşımında da tercih edilir. Ülkemizde, isteğe bağlı gebelik sonlandırması için kürtaj, gebeliğin 10.haftasına kadar yasaldır.

Küretaj nasıl yapılır?

Genel olarak sedasyon anestezisi altında uygulanan küretaj işlemi, ucu delik kanüllerle yapılır. Plastik kanülün dışarıda kalan ucuna enjektör ya da elektrikli vakum aleti takılarak rahim içi istenmeyen dokular temizlenir. Önceki senelerde uygulanan yöntemlere göre çok daha güvenli ve risksizdir. Olası kanama, enfeksiyon gibi komplikasyonların görülme ihtimali düşüktür.

İşlem şu sıra ile yapılır;

Önce hasta, jinekolojik masaya alınır ve üzeri steril bir örtü ile örtülür. Hastanın vajinası aynı şekilde steril bir solüsyon yardımı ile temizlenir. Ardından vajinaya tek kullanımlık spekulum aleti yerleştirilir. Rahim ağzı açılır ve uçları delik, özel plastik kanüller rahme iletilir.

Kanül aracılığıyla rahim temizlenir sonrasında enjektör ile negatif basınç uygulanır. Ultrason ile kontrol edilir. Her şey tamam ise spekulum çıkarılarak küretaj işlemi sonlandırılır. İşlem sonrası hasta 1 ila 2 saat arasında dinlendirilerek gözlem altında tutulur.

Küretaj işleminin riskleri nelerdir?

• Kanama
• Parça kalması
• Enfeksiyon
• Rahim içinde yapışıklıkların oluşmasına neden olan ascherman sendromu
• Rahmin delinmesi
• Gebeliğin devamı
• Hematometra

Tüm bunlar nadir de olsa küretaj işleminin uygulanması durumunda görülebilen komplikasyonlardır.

Küretaj işleminden sonra dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

• Hasta işlem sonrasında tuvalete çıkabilir.
• Tuvaletten sonra temizlik önden arkaya doğru ılık bir su ile yapılmalıdır.
• Genital bölge nazikçe kurulanmalı, ıslak bırakılmamalıdır.
• Küretaj işleminden sonra kanamaları gözlemlemek adına ped kullanılmalıdır.
• 10 ila 15 günlük periyotta kanama olması normaldir. Eğer kanamada kötü koku varsa ve buna yüksek ateş eşlik ediyorsa bu durumda enfeksiyon riski vardır. Mutlaka doktora başvurulmalıdır.
• Kürtajdan sonra ayakta duş almakta bir sakınca yoktur.
• Kürtajdan 4-6 hafta sonra adet görülür.
• Patoloji sonucu ile 10 gün sonra kontrol için hekime başvurmak gerekir.

Küretaj nedir, hangi durumlarda uygulanır? yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.

Miyomlar, çoğu zaman zararsız olsalar da kansere dönüşme riski hesaba katılarak mutlaka belirli aralıklarla gözetim altında olmalıdır.

Miyom nedir?

Rahim kas tabakasından kaynaklanan bir tür tümör olan miyom, rahimde meydana gelen normalin dışındaki dokulardır. Kadınlarda oldukça sık görülen ve iyi huylu tümör olarak adlandırılan miyomlar, düz kas yapıların ve bağ dokularından meydana gelirler.

Kişide genel olarak herhangi bir olumsuz şikâyete neden olmayan miyomların, kansere dönüşme riski az da olsa vardır. Bu sebeple kontrol altında tutulmaları, belirli periyotlarda izlenmeleri önemlidir. Özellikle de boyutlarının takip edilmesi ve oluşum yerlerinin takip edilmesi gerekir.

Miyomların boyutları çok değişken olabilir. Genellikle yuvarlak bir forma ve pembe bir renge sahiptirler. Rahim ağzında ortaya çıkabilecekleri gibi rahmin içinde de meydana gelebilirler. Eğer miyom, rahmin dış duvarında oluşmuşsa subseröz miyom, iç rahim duvarında oluşmuş ise submüköz miyom, rahmin kas tabakası içinde oluşmuşsa intramural miyom olarak adlandırılır.

Miyomun belirtileri nelerdir?

Miyomlar, genel olarak kişi üzerinde herhangi bir semptom ve bulguya neden olmaz. Bu nedenle de çoğu zaman başka hastalıkların tanısı esnasında teşhis edilirler. Yine de bazı türleri vardır ki, kişide belli başlı şikayetlerin oluşmasına neden olabilir. Bunlar;

• Anormal kanamalar
• Çok ağrılı regl dönemi
• Çok kanamalı regl dönemi
• Adet dönemleri arasındaki sürenin azalması
• Aşırı ve uzun süreli adet kanamasına bağlı olarak gelişen anemi
• Şiddetli sırt ağrısı
• Ağrılı cinsel ilişki
• Karnın alt kısmında ele gelen kitleler
• Dışkılama esnasında baskı ve ağrı hissi
• Mesane üzerinde baskı yapması sebebiyle sık sık tuvalete çıkmadır.

Tüm bunlara ek olarak miyomlar, rahmin içinde kitle etkisi yaparak gebeliğe engel olabilir. Bilhassa da rahmin iç tarafına yakın olarak konumlanan miyomlar, yumurta ve spermin birleşimi ile meydana gelen zigotun tutunacağı uygun alanı bozabilir.

Miyomlar nasıl teşhis edilir?

Çocuk sahibi olmak isteyenlerin de korkuyla yaklaştığı miyomlar, spesifik belirtiler göstermediği için genellikle rutin jinekolojik muayene esnasında tespit edilir. Yapılan fiziki muayenede miyom şüphesi söz konusu ise ultrasonografi ile emin olmak için görüntüleme yapılır varsa miyomun boyutu ve yerleşim yeri belirlenir.

Eğer kitlenin boyutu normalin çok üstündeyse ve rahim dokusu ile ilgili sağlıklı bir veri elde edilemiyorsa bu noktada devreye MR girer. Yumuşak dokularda en kesin bilgiyi almak için başvurulan MR sayesinde miyomun türü tespit edilebilir.

Miyomlar nasıl tedavi edilir?

Miyomların tedavisi tamamen hastada yol açtığı etkilere bağlı olarak gelişir. Eğer miyom, kişide herhangi bir şikâyete yol açmıyor ve rastlantı sonucu tespit edilmişse ve takiplerde hızlı büyüme olmuyor ise bu durumda izlem yapılabilir.

Ancak ortada şikayetler varsa ve miyomlar bu şikayetler üzerine tespit edilmişse bu durumda cerrahi müdahale gerekebilir. Ameliyat kararını almada belli parametreler belirleyici olmaktadır.

Buna göre; hastanın yaşı, miyomun boyutu, yerleştiği yer, hastanın çocuk sahibi olma planı, şikayetleri değerlendirilir ve ameliyat gerçekleşir.

Cerrahi operasyonda 2 tür ameliyat yaklaşımı vardır. Eğer kişi, çocuk sahibi olmak istiyorsa ve yaşı da uygunsa rahmin fonksiyonlarını yerine getirebilmesi adına sadece miyomlar çıkarılır. Ancak rahimde meydana gelen rahimlerin sık tekrarlayabilme ihtimali vardır.

Dolayısıyla hasta, çocuk sahibi olmayı düşünmüyorsa ve yaşı 40’ın üzerinde ise bu durumda rahmin tamamı çıkarılabilir. Bu ameliyatlar; açık cerrahi, kapalı cerrahi ve histeroskopi şeklinde uygulanabilir.

Miyom nedir, hamileliğe engel midir? yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.

Genel olarak hormonal durumlardan dolayı ortaya çıkan miyomlar, menopoz sonrası süreçte küçülme eğilimindedir. Menopoz dönemi sonrası büyüyen miyomların kötü huylu hücrelere dönüşmemesi için takibinin yapılması oldukça önemlidir.

Miyom Belirtiler Nelerdir?

Miyomların sebep olduğu belirtiler ve belirtilerin şiddeti hastadan hastaya göre değişmektedir. Hastaların bir kısmında herhangi bir belirti söz konusu olmaz. Fakat hastaların bir bölümünde anormal kanamalar, ağrılı adet dönemleri, sırt ağrıları ağrılı cinsel ilişki ve kısırlık söz konusu olabilmektedir.

Bunun dışında, bazı miyomlar kitle etkisiyle mesane üzerinde baskı oluşturmaktadır. Bundan dolayı da mesanenin genişlemesini engeller. Bu belirtiye sebep olan miyomlar hastanın sık tuvalete çıkmasına yol açar.

Miyomların tedavi edilmesi için en önemli sebep; belirtiye yol açmasa dahi gebelik için engel teşkil edebilmektedir. Özellikle rahmin iç yüzeyine yakın olan miyomlar, sperm ve yumurtanın birleşiminden oluşan zigotun tutunacağı alanlarda bozulmaya sebep olabilmektedir.

Miyom Tanı Yöntemleri Nelerdir?

Miyomlar genel olarak rutin jinekolojik muayeneler neticesinde ortaya çıkmaktadır. Ancak kesin teşhisinin koyulması için hekim tarafından hastanın öyküsü alınmalı ve muayenesi yapılmalıdır. Bu muayeneler neticesinde miyom kitleleri teşhis edilebilmektedir.

Çoğunlukla ultrason ile muayene sırasında tanı konur. Miyom kitlesi büyükse ya da rahim dokusu tespit edilememişse, diğer sebepleri elemek için MR çekilmesi gerekebilir. MR sayesinde yumuşak dokular ile ilgili detaylı bilgiler de alınabilir.

Miyom Nasıl Tedavi Edilir?

Miyomlar, herhangi bir belirtiye sebep olmuyorsa ve gebelik konusunda belirli bir engel teşkil etmiyorsa düzenli olarak takip edilmesi yeterlidir. Fakat tespit edilen miyomlar bir takım belirtilere sebep oluyorsa, miyomun özelliklerine göre tedavisi uygulanmalıdır.

Ameliyat uygulanacaksa tedavi sürecinin kararı hastanın yaşı, şikayetleri, miyom sayısı ve yerleşimi ile hastanın çocuk sahibi olup olmamasına göre değişmektedir.

Hastanın çocuğu yoksa ve gelecek dönemlerde çocuk sahibi olmak istiyorsa rahim fonksiyonun devam etmesi için miyomun çıkarılması gerekmektedir. İkinci seçenek ise rahmin alınması işlemidir. Miyomlar rahim tarafından sık sık üretilen tümörlerdir.

Bundan dolayı da eğer hastanın çocuğu varsa ve başka çocuk doğurmak istemiyorsa, hastanın belirtilerine göre rahmin alınmasına karar verilebilir. Ancak rahim alınması son seçenektir.

Histeroskopi: Bu operasyonda ağrıya yol açan ve sık ya da şiddetli kanamaya neden olan rahim içine kaviteye yerleşmiş küçük miyomlar alınmaktadır.

Laparoskopik Ameliyatlar: Kapalı teknikle uygulanan laparoskopik işlemlerde 4-5 cm ve üzeri olan miyomlar alınmaktadır. Özellikle infertilite kısırlık söz konusu ise laparoskopi tercih edilmelidir.

Açık Cerrahi: Açık cerrahi yöntemi daha çok büyük miyomlar için tercih edilir.

Hangi tedavi yönteminin uygulanacağına miyomların özelliklerine, hastanın yaşına ve miyom belirtilerine göre karar verilmektedir.

Miyom Tedavisi yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.

Ancak hamilelik normal ve sağlıklı bir şekilde ilerlemez ve hamileliği başlatan döllenmiş yumurta rahmin dışında büyümeye başlarsa işte o zaman gebelik rüyası yarım kalır. Dış gebelik, müdahale edilmezse hayati risklere dahi yol açabilmektedir.

Dış gebelik nedir?

Hamilelik süreci, yumurtanın döllenmesi ile başlayan bir dönemdir. Normal durumlarda döllenmiş yumurta rahmin iç yüzeyinde yerleşir ve hatta yapışır. Dış gebelik söz konusu olduğunda ise yumurta uterusun ana boşluğunun dışında çoğunlukla tüplerde yerleşip, burada büyümeye başlar.

Ektopik gebelik olarak da adlandırılan bu durumda döllenmiş yumurta, rahim dışında yaşama şansı bulamaz ve hamilelik başarıya ulaşmaz. Üstelik büyüyen doku tedavi edilmezse hayati tehlikelere yol açabilecek kanamalara sebep olabilir.

Dış gebelik neden olur?

Ektopik gebelik çoğu zaman yumurtaları yumurtalıktan rahme taşıyan tüplerden birinde meydana gelir. Bu durumun yaşanmasının sebebi ise fallop tüplerinin form olarak biçimsiz, iltihaplı ya da deforme olmuş olmasıdır. En sık sebep ise daha önceden tüplerle ilgili bir operasyon geçirmiş olmaktır.

Tübal hamilelik olarak bilinen bu durumda yumurta, uterusa giderken bu tüplerden birine sıkışır.

Dış gebeliğin meydana gelmesinde hormonal dengesizlikler veya döllenmiş yumurtanın anormal gelişimi de belirleyici olabilir. Ayrıca daha önce yaşanmış düşükler veya dış gebelik durumu da tekrar aynı şeyi yaşama riskini artıran faktörler arasındadır. Bunlara ek olarak;

• Bel soğukluğu veya klamidya gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
• Fallop tüpünü düzeltmek için uygulanan cerrahi girişimler
• Tüp bebek ya da benzer doğurganlık tedavileri
• Doğum kontrol yöntemleri
• Tüp ligasyonu işlemi sonrasında da dış gebelik görülme riski yüksektir.

Dış gebelik belirtileri nelerdir?

Normal şartlarda dış gebelik belli bir süre belirti vermez bazı kadınlar ise hamileliğin erken semptomlarını yaşamaya başlar.

Hatta yapılan gebelik testi pozitif çıkar ancak yumurtanın rahmin dışında yaşama tutunması uzun sürmeyeceğinden normal bir şekilde devam edemez. Döllenmiş yumurta büyüdükçe belirtiler de kendini göstermeye başlar.

Bunlar;

• Memede hassasiyet
• Adet süresinin gecikmesi
• Bulantı, kusma
• Pelvik ağrısı
• Vajinal kanama
• Baş dönmesi ve bayılma
• Karın içindeki basıncın artması
• Sindirim sisteminde bozukluklar
• Karında bıçak saplanması gibi ağrı ve acı
• Fallop tüplerinin yırtılmasına bağlı olarak karın içinde kanama
• Şok

Dış gebelik nasıl tedavi edilir?

Döllenmiş bir yumurtanın rahmin dışında büyüme ihtimali olmadığı için mutlaka dış dokunun kaldırılması gerekir. Eğer dış gebelik erken evrede fark edilirse bu durumda ilaç enjekte edilir, hücrelerin büyümesi durdurulur ve büyümüş hücrelerin nötralize edilmesi sağlanır.

Sonrasında yapılacak testte kanda HCG seviyesi yüksek çıkarsa bu durumda laparoskopik cerrahi tercih edilir. Göbeğe yakın bir yerden küçük bir kesi açılarak laparoskop cihazı ile bölge incelenir. Eğer fallop tüpleri hasar almışsa tamir edilir ancak hasar çok büyük boyuttaysa da acilen kişi operasyona alınmalıdır.

Bu durumda ise tüplerin çıkarılması gerekir. Sonuç olarak dış gebelik sonlandırılır ve gerekli müdahaleler yapılarak hastanın sağlığına kavuşması hedeflenir.
Bahçeşehir kadın doğum uzmanı

Dış gebelik nedir, neden olur? yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.

Her 10 kadından 1’inde görülen ve üreme çağındaki kadınlarda oldukça yaygın olan bu hastalık, yumurtlama bozukluğu oluşumuna yol açarak kısırlığa da yol açabilir. Polikistik over sendromu, tedavi edilmediği durumlarda başka hastalıkları da beraberinde getirebilmektedir.

Polikistik over sendromu nedir?

Kadınlarda en sık görülen hormonal bozuklukların başında gelen polikistik over sendromu, yumurtalıklarda küçük ve iyi huylu çok sayıda kistin oluşmasıyla ortaya çıkan bir sağlık problemidir.

Aslında adında kist geçse de yumurtalıklarda bir kist yoktur. Yumurtalıklarda çok fazla küçük yumurta oluşması sebebiyle yumurtlama düzeninin bozulduğu, adet sürecinin ağrılı ve zor geçtiği bir dönemi karakterize eden bu hastalığın en büyük handikabı ise çocuk sahibi olmayı zorlaştırmasıdır.

Birçok farklı hastalığa da zemin hazırlayan polikistik over sendromu, genetik faktörlerin de önemli olduğu bir sağlık sorunudur.

Polikistik over sendromu neden olur?

Polikistik over sendromunun tam olarak neden oluştuğu bilinmese de birçok faktörün bu hastalığın ortaya çıkmasında belirleyici olduğu bilinmektedir. Bunların başında ise genetik etkenler gelmektedir. Özellikle anne ya da kız kardeşte polikistik over sendromu varsa bu hastalığın kişide görülme olasılığı daha fazladır.

Hastalıkta risk faktörü oluşturan bir diğer etken ise fazla kilodur. Obezitenin bu hastalık için uygun bir zemin hazırladığı düşünülmektedir. Çünkü fazla kilo kanda insülin hormonu düzeyinin yükselmesi neden olur buna bağlı olarak da androjen hormonu sentezi de artar.

Vücuttaki cinsiyet hormonlarında yaşanan bu dengesizlik yumurtlama düzeninin bozulmasına ve bu hastalığın ortaya çıkmasına yol açabilir.

Polikistik over sendromunun belirtileri nelerdir?

• Adet düzeninde bozulma
• Adet görememe,
• Adet dönemleri arasındaki sürenin uzaması
• Vücutta tüylenme
• Kilo artışı
• Kısırlık ve tekrarlayan düşükler
• Yüz, göğüs ve sırt bölgesinde yağlanma ve sivilce artışı
• Erkek tipi saç dökülme
• Kan basıncında yükseklik
• Horlama
• Uyku apnesi
• Rahim içi duvar kalınlaşması
• Buna bağlı olarak ileri dönemde rahim kanserine yakalanma riski
• Seste kalınlaşma
• Göğüste küçülme, şekil değişiklikleri
• Çocuk sahibi olmama.

Polikistik over sendromu nasıl teşhis edilir?

Poliskistik over sendromu teşhisi koyabilmek için öncelikle hastanın detaylı bir öyküsü çıkarılmalıdır. Buna bağlı olarak klinik bulgular ve ultrason ile  tanı konulur.

Yaklaşık her 10 kadından 1’inde görüldüğü için kişilerin kendilerinde fark ettikleri bulgular sonrasında mutlaka doktora giderek bir jinekolojik muayene yaptırması önemlidir. Bu noktada genellikle hormon ve tam kan sayımı testleri yapılır.

Kandaki androjen hormonlarının seviyesi ile FSH ve LH adlı hormonların seviyelerinin tespiti bu hastalığın tanısında belirleyicidir.

Polikistik over sendromu nasıl tedavi edilir?

Birçok kadın hastalığında olduğu gibi PKOS hastalığında tedavi; hastalığın seyri, kişinin yaşına, durumuna ve beklentilerine göre değişiklik gösterir. Ama öncelikle hastanın tedavi sürecini zora sokacak faktörlerden kurtulması gerekir.

Buna göre kilo problemi varsa diyetisyen eşliğinde kilo vermelidir. Yapılan tetkikler sonucunda eğer üreme sisteminde hormonal bir bozukluk söz konusu ise kan testinde çıkan hormonsal bozukluklara göre doğum kontrol hapları veya adet düzenleyici ilaçlar verilebilir. Ayrıca hormon iğneleri ve erkeklik hormonunu düşüren antiandrojen özellikli çeşitli ilaçlar kullanılabilir.

Eğer söz konusu hastalık kişinin çocuk sahibi olmasına engel oluyorsa bu durumda yumurtlamayı sağlayan çeşitli ilaçlar tercih edilir. Yumurtalama fonksiyonu bozulan bazı kişilerde ise fonksiyonun sağlıklı bir hal alması için laparoskopik yöntemlerle yumurtalıklara yönelik cerrahi operasyonlar da yapılabilir.

Polikistik Over Sendromu Nedir? yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.

Her yöntemin kendine özgü korunma yüzdesi ve etkileri olabileceği gibi her yöntem kendi içinde avantajlara ve dezavantajlara sahip olabilir.

Spiral ile korunma

Halk arasında spiral olarak bilinen rahim içi araçlar, rahmin içine yerleştirilen bir tür plastik aparattır. Ortalama 4 santimetre büyüklüğünde olan bu aparatın içerisinde açılan küçük kolları vardır. Hormonlu ya da bakırlı türleri olan spirallar, hamile kalma olasılığını çok yüksek oranda düşürür.

Hormon içermeyen spirallerin memeye zararı olmamakla birlikte âdet kanamasını artırma riski vardır. Bu durum kanla beslenen mikroorganizmaların kolayca üreyebilmesine ve tekrarlayan enfeksiyonların artmasına neden olabilir. Hormonlu spiraller ise kanamayı azalttığı için enfeksiyon riskini de aynı paralellikte azaltır.

Bakır spirallerin koruma ömrü yaklaşık 10 yıldır ve hamile kalma olasılığı neredeyse yüzde 1’dir. Hormonlu sipirallerin ise ömrü 5 yıldır. Çalışma prensibi şu şekildedir, içerisinde bulunan hormon salınarak mukusu kalınlaştırır ve spermin içeri girişini zorlaştırır.

Tüp ligasyonu ile korunma

Tüp ligasyonu kadında yumurtayı taşıyan tüplerin cerrahi operasyon ile bağlanması işlemidir. Çoğunlukla laparoskopi yani kapalı yöntem ile yaklaşık yarım saat süren bir işlem ile yapılır. Bazen de göbeğin hemen yanından küçük bir kesi açılır ve karın içinde tüpler bulunarak kesilir, bağlanır ve kapatılır.

Genel anestezi altında açık ya da kapalı olarak yapılabilir. Neredeyse yüzde 100 etkili olan bu yöntemin herhangi bir yan etkisi yoktur. Operasyonun takvimi için en ideal tarih ise adetten hemen sonraki dönemdir.

Kadının cinsel isteğinde, hormonal dengesinde veya vücut yapısında hiçbir değişikliğe yol açmaz. Ancak bu yöntemin geri dönüşü zor olduğundan ve geri dönüş sağlandığında sağlıklı gebelik şansı düşük olduğu için, doğurganlığını sona erdirmiş kadınlar tarafından yapılması önerilir.

Doğum kontrol hapı ile korunma

Kadının yumurtlamasını engelleyen doğum kontrol hapları, hormon dengesini uygun şekilde düzenler. Hormonlarda gelişen bu düzenleme ile spermin dölleyeceği yumurta hiç oluşamadığı için hamilelik olayı da gerçekleşmez.

En sık tercih edilen doğum kontrol yöntemlerinden biri olan haplar düzenli kullanıldığı takdirde yüzde 99’a yakın koruma sağlar.

Hapların 21 günlük kullanım süresi vardır. Adet döneminin ilk günü alınır ve 21 gün boyunca düzenli bir şekilde alınmaya devam edilir. Haplar bittikten sonra ise 7 gün ara verilir ve aradan sonra tekrar devam edilir.

Doğum kontrol bandı ile korunma

Hormonlara etki eden doğum kontrol bantları, ten renginde, yaklaşık 3 ila 4 santimetre büyüklüğe sahip bantlardır. Yumurtalığa etki eden doğum kontrol bantları yüksek oranda kadını gebeliğe karşı korur.

Aynı şekilde adet döneminin başlangıcında kullanılan bantlar göğüs dışında; kol, bacak, göbek veya sırta yapıştırılabilir. Bir kutu içinde 3 adet bant vardır. Bantlar her haftada bir değiştirilir ve 7 gün ara verildikten sonra tekrar kullanılmaya başlanır.

Korunma iğnesi ile korunma

Diğer korunma yöntemlerini tercih etmek istemeyen veya hap kullanımını unutan kişilerin tercih ettiği korunma iğnesi hem kolay kullanımı hem de uzun süre boyunca koruma özelliğinin olması sebebiyle çok talep gören yöntemler arasındadır.

İçerisinde bulunan östrojen ve progesteron hormonları sayesinde yumurtlamayı engelleyen bu yöntem, rahim içindeki sıvının koyulaşmasını sağlar. Bu sayede spermin içeri girmesi zorlaşır. Bu yöntemin de koruma yüzdesi çok yüksektir, hamile kalma olasılığı neredeyse yüzde 1’dir.

Korunma iğneleri, aylık ya da 3 aylık olarak iki şekilde yapılır. İğneler kas içine enjekte edilerek uygulanır. Çok nadir de olsa cinsel isteksizliğe ya da memede hassasiyete yol açabilir.

İmplantlar ile korunma

İmplantların içerisinde yumurtalığa etki eden hormonlu ilaçlar vardır ve yaklaşık 3 yıl boyunca kadını gebelik olasılığına karşı korur. İçerisinde yer alan protesteron hormonu rahim ağzında bulunan mukuslu sıvıyı koyulaştırır bu durum spermlerin geçişini önler. Ayrıca rahmin içinde döllenmiş yumurtanın tutunmasını sağlayan örtünün de incelmesini sağlar.

Bu yöntem de adet döneminde uygulanır. İmplant basit bir operasyonla kolun üst kısmında yer alan deriye yerleştirilir. En sık karşılaşılan şikayetler arasında ise adet düzensizliği vardır.

Gebelikten Korunma Yöntemleri yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.

Ancak bazı durumlarda polikistik over sendromu herhangi bir belirti vermediği için gebelik oluşmadığı durumlara kadar fark edilmeyebilir. Polikistik over sendromu çoğu zaman aşırı kilolu olmak (obezite) ile paralel olarak şiddetlenir. Bu gibi durumlarda, hayat tarzındaki değişiklikler gebe kalmak için başarı şansını arttırmaktadır.

Eğer hastada hem polikistik over sendromu hem de obezite varsa, bu durumda kilonun %5 veya %10 kadarını kaybetmek, düzenli yumurtlamanın (ovulasyon) geri gelmesi için destekleyicidir. Ancak polikistik over sendromu olan kadında aynı zamanda obezite de söz konusu ise bu durumda hastanın kilo vermesi daha zordur. Çünkü bu durumdaki çoğu hastada insülin direnci söz konusu olmaktadır. Bu durum kilo vermeyi zorlaştırmaktadır.

Beslenme ve fiziksel aktivite için yapılan olumlu değişiklikler, adet dönemlerinin düzene girmesine destek olur. Yapılan araştırmalar kapsamında özellikle düzenli egzersiz yapmanın %50 oranında daha düzenli ovulasyon sağladığı ortaya koyulmuştur.

Polikistik over sendromuna sahip olan hastaların gebe kalması mümkün ancak zordur. Yardımcı üreme yöntemlerinin kullanılması gerekebilir.

Kısırlık (İnfertilite) Tedavisi ve Polikistik Over Sendromu

Polikistik over sendromuna sahip olan anne adaylarının birçoğu, yumurtlama sağlayamadığı için bebek sahibi olamamaktadır. Bu sebeple de ilk basamak tedaviler yumurtlamayı (ovülasyonu) tetiklemektedir. Polikistik over sendromu olan hastalarda yumurtlamayı tetiklemek amaçlı kullanılan çeşitli medikal tedaviler bulunmaktadır.

Medikal tedavinin işe yaramayacağı hastalarda iğne ile hormonal destek verilir. Tedaviler ile bu hastaların gebe kalması mümkündür.

Yumurtlama tedavilerinin başarılı olmadığı vakalarda, polikistik over sendromunda tüp bebek tedavisi uygulanır.  Polikistik over hastalarında tüp bebek tedavisi başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Tedavi gören hastalarda gebelik başarı şansı %70’e çıkmaktadır.

Polikistik over sendromu olan kişiler çocuk sahibi olabilir mi? yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.

Bu dökülmeler, menstruasyona yani regl kanamalarına sebep olur. Ancak bazı durumlarda bu sağlıklı süreçte aksamalar meydana gelir. Uzunluğu 21 ila 35 gün arasında değişen adet döngüsünde bozulmalar yaşanıyor, ara kanamalar veya aşırı kanamalar söz konusu ise bu durumda adet düzensizliğinden bahsedilebilir

Adet düzensizliği neden olur?

Adet düzensizliği birçok farklı sebebe bağlı olarak gelişebilir. Genellikle ara dönemde yaşanan beklenmedik kanamaların sebebi yumurtlama esnasında yaşanan hormonal düşüşler olabilir. Endometrium dokusu hormon desteğini kaybettiği için leke şeklinde kanamalar görülebilir. Buna ek olarak;

• Kistler, miyomlar
• Endometirial dokunun kalınlaşması
• Endometriyal veya servikal polip
• Bazı hormon ilaçları
• Yumurtlama eksikliği
• Yumurtlamaya bağlı gelişen sorunlar
• Enfeksiyonel durumlar
• Overlerin habis kitleleri
• Rahim kanseri
• Östrojen hormonuna bağlı gelişen sorunlar
• Tiroid hormonunun yetersiz salgılanması
• Diyabet
• Bazı kronik hastalıklar
• Bazı ağır antrenmanlar
• Dengesiz beslenme
• Hızlı kilo alıp, verme
• Stres de adet düzensizliğine sebebiyet veren risk faktörleri arasındadır.

Adet düzensizliğinin çeşitleri nelerdir?

Adet düzensizlikleri ortaya çıkma nedenine göre farklı isimlerle anılır. Adet düzenini etkileyen bozukluklar şu şekilde tanımlanır: Âdet kanaması miktarının normalden fazla olması durumu hipermenore olarak isimlendirilirken hipomenore ise kanama miktarının normalden az olması olarak tanımlanır.

Düzensiz aralıklarla görülen fazla miktarda kanama menometroraji, adet süresinin normalden daha fazla uzaması durumu ise menoraji olarak adlandırılır. Âdet kanamasının düzensiz aralıklarla oluşması metroraji, iki adet döngüsünün 35 günden fazla olması oligomenore son olarak iki adet döngüsünün 21 günden daha az olması ise polimenore olarak kategorize edilir.

Adet düzensizliğinin belirtileri nelerdir?

• Çok şiddetli kanama
• Baş dönmesi
• Mide bulantısı, kusma
• Sürekli yorgun ve halsiz hissetme
• Sık adet görme
• Çok uzun süre adet görememe
• Reglinin 2 günden az, 8 günden fazla sürmesi
• Şiddetli ağrı ve kramp
• Adet döngüsünün 21 günden az, 35 günden çok sürmesi.

Adet düzensizliği tedavi edilebilir mi?

Öncelikle şu bilinmelidir ki, adet düzensizliği tek başına bir hastalık olarak tanımlanmaz çoğu zaman başka hastalıkları temsil eder. Dolayısıyla adet düzensizliğinin geçebilmesi için bu duruma yol açan faktörlerin saptanıp tedavi edilmesi gerekir. Eğer altta yatan sebep hormon yetersizliği ise kişiye hormon düzenleyici ilaçlar verilir.

Kanamaların arkasında miyomlar varsa bu durumda kişinin yaşı ve çocuk sahibi olma planına bağlı olarak sadece miyomların veya rahmin tamamının alınmasına karar verilebilir. Eğer düzensizlik organik bir hastalık sebebiyle yaşanıyorsa bu durumda rahmin içinin incelenmesi ve patolojik bölge alınarak temizlenmesi gerekebilir.

Erken yaşta veya ergenlik döneminde görülen düzensizlikler belli bir noktaya kadar normal olsa da kronik bir hal almışsa mutlaka tedavi edilmelidir.

Bahçeşehir kadın doğum uzmanı

Adet Düzensizliği Nedir, Neden Olur? yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.

Bu virüslerin 40’ı genital siğillere yol açmaktadır. En çok siğillere sebep olan tip HPV 6 ve HPV 11’dir. Ancak bu HPV tipleri kansere sebep olmamaktadır. Kadınların ve erkeklerin yüzde 60’ı hayatlarında en az 1 kere HPV virüsü ile karşılaşmaktadır.

Virüs vücuda girdikten sonra genel olarak bağışıklık sistemi tarafından vücuttan atılmakta ya da baskılanmaktadır. Baskılanmadığı hallerde genital siğillere sebep olan tipler, bulaşma sonrası ortalama 1 yıl içerisinde belirti verir. Virüs belirti verse de vermese de bulaştırma riski bulunmaktadır.

Siğiller ise özellikle kremler, çeşitli yakma yöntemleri ya da büyüklüklerine göre cerrahi ile tedavi edilmektedir.

HPV Nasıl Bulaşır?

HPV virüsü kadınlarda da erkeklerde de görülmektedir. Cinsel temas ile HPV virüsü bulaşmaktadır. Vajinal ve anal ilişki ile bulaşmanın yanı sıra prezervatifin örtmediği genital bölgedeki deri temasıyla da HPV virüsü bulaşmaktadır.

Genital siğiller görünmemektedir. Ancak HPV ile enfekte derinin genital bölgeye teması virüsün bulaşması için yeterlidir. HPV nadir olarak oral ilişki ile bulaşmaktadır. Vücuda HPV girdikten sonra oldukça uzun süre sessiz kalabilmektedir.

Belirti vermese de farklı kişilere bulaşabilir. HPV taşıyan hamile annelerde; doğum sırasında anneden bebeğe virüs geçebilir. Genital siğillerin hangi partnerden geçtiğini ve virüsün ne kadar zamandır vücutta olduğunu tespit edilmesi söz konusu değildir.

Genital siğiller; öpüşmekle, havlu, çatal-kaşık kullanımı, bardak, ortak tuvaletlerden bulaşmamaktadır.

HPV’den Korunma Yolları Nelerdir?

• Cinsel ilişki sırasında her zaman prezervatif kullanmak gerekmektedir.
• Genital siğiller için tedavi gören kişiler hiçbir şekilde iyileşme süreci tamamlanana dek cinsel ilişki kurmamaları gerekmektedir.
• Tüm dünyada kullanılan ve bazı ülkelerde çocukluktan itibaren yapılan HPV aşısı, kansere sebep olan HPV 16 ve 18 tipine karşı koruyuculuk da sağlamaktadır.

Genital Siğil Belirtileri Nelerdir?

Genital siğil oldukça net belirti vermektedir. Bu virüsler; toplu iğne başı kadar büyük, kabarcıklı ve pütürlü bir görünümdedir. Birden çok iseler birleşerek karnabahar formuna ulaşabilirler. Başlangıçta deri renginde veya kahverengi kabartılar biçiminde olmaktadır.

Siğiller genel olarak şikayete yol açmaz ancak bazen kaşıntıya neden olabilir, cinsel ilişki sırasında kanama yapabilir. Genital siğillerin ortaya çıktığı bölgeler ise:

• Kadınlarda vulva bölgesinde
• Kadınlarda vajina içinde veya çevresinde
• Anüs içinde veya çevresinde
• Erkeklerde penislerde
• Erkeklerde testislerde
• Kadınlarda kasıklarda (genital bölgenin iç uylukta buluştuğu yer)
• Kadınlarda rahim ağzında görülebilmektedir.

Genital Siğil Nasıl Teşhis Edilir?

Genital siğiller, fiziki muayene ile kolayca teşhis edilmektedir. Genital siğillerin teşhisi, Deri Hastalıkları Uzmanı (Dermatolog) tarafından gerçekleştirilen muayene ile belli olur. Aynı zamanda bu siğillere bakarak, Jinekolog ve Üroloji tarafından da tanı konabilir. Kadınlarda, özellikle rutin jinekolojik muayene sırasında siğillerin teşhisi koyulabilir.

Özellikle genital siğilleriniz varsa, tedavi sonlanana dek cinsel ilişkiye girmemek ve partneri bilgilendirmeniz toplumsal sorumluluğunuzdur. Kadınlarda HPV, rahim ağzı kanseri için risk faktörüdür. Bundan dolayı da genital siğillerin dışında HPV tiplerinin varlığı için yapılan testler:

• Pap Smear Testi
• HPV DNA Testi
• Kolposkopi
• Servikal Biyopsi

Genital Siğil Nasıl Tedavi Edilir?

HPV enfeksiyonunun vücuttan atılması için bir tedavi yoktur. Fakat siğillerin yok edilmesi için başarı oranı yüksek tedaviler uygulanmaktadır. Genital siğiller krem, kriyoterapi (dondurma) yakma, siğil büyükse cerrahi ile kolayca tedavi edilmektedir.

HPV, Siğil, Rahim Ağzı Kanseri yazısı ilk önce Op. Dr. Serpil KIRIM üzerinde ortaya çıktı.